Amerikan Hastanesi Basın Bülteni

Hasarlı bir kalça ekleminin değiştirilmesi

Amerikan Hastanesi Ortopedi bölümünden Prof. Dr. Mehmet Demirhan, kalça eklemi değişiminin size neler sağlayabileceğini ve bu konudaki soruları yanıtladı.


Prof. Dr. Mehmet Demirhan
Prof. Dr. Mehmet Demirhan
KURUMSALHABERLER , 24.06.2009 -- Yıpranmış ya da hasar görmüş kalça eklemiyle yaşamak acı verici ve zor olabilir. Yapabildiğiniz etkinliklerin giderek azaldığını fark edebilirsiniz. Zamanla, bir markette dolaşmak, hatta iskemleden kalkmak gibi basit hareketler bile acı verir hale gelebilir. Ama yaşamınızı böyle sürdürmek zorunda değilsiniz. Pek çok durumda, bir ortopedist (kemik ve eklem sorunlarını tedavi eden doktor) sorunlu kaça ekleminizin yerine bir kalça protezi yerleştirebilir. Pek çok kişi için total kalça eklemi değişimi, ağrısız ve acısız hareket olanağına yeniden kavuşmak demektir.

Sorunlu bir kalça
Yaşınız ne olursa olsun, kalçanızda sorun varsa bu, sevdiğiniz etkinlikleri yerine getirmenize engel olabilir. Ağrı ve tutulmalar, günlük işlerinizi yapmanızı bile sınırlandırabilir. Kalça eklemi sorunları zamanla artar. Kalçanızdaki soruna aşağıdaki nedenlerden herhangi biri yol açmış olabilir:

• Kötü iyileşen bir kalça kırığı
• Romatoid artrit gibi kronik bir hastalık
• Yılların getirdiği aşınma ve yıpranma

Cerrahi girişim sorunu çözebilir
Kalan yaşamınız boyunca kalça ağrısı çekmek zorunda değilsiniz. Total kalça eklemi değişimi ameliyatı, hemen her durumda, çekilen eklem ağrısını giderir. Bu ameliyatta, sorunlu kalça ekleminizin yerine protez adı verilen yapay bir eklem yerleştirilir. Cerrahi işlem sizi gençliğinize geri götüremez ama gerçek anlamda yarar sağlayabilir.

Kalça protezinin yararları
Kalça ekleminizin tümüyle değişmesinden sonra daha kolay hareket edebilirsiniz. Total kalça eklem değişimi ameliyatından sonra hastalar genellikle aşağıdaki yararları görür.

• Ağrılar kesilir ya da çok azalır. Hatta ameliyat ağrıları bile birkaç hafta içinde geçer.
• Bacaklar güçlenir. Kalça ağrısı olmadığında, bacaklarınızı daha rahat kullanırsınız ve böylece kaslarınız daha fazla güç kazanır.
• Günlük işlerinizi ve fazla ağır olmayan etkinlikleri yapabileceğiniz için yaşam kaliteniz yükselir.
• Uzun yıllar boyunca daha rahat hareket etme olanağına kavuşursunuz. Kalça protezleri çoğu kez uzun yıllar dayanır.

Kalça eklemi nasıl işler?
Kalça, vücudun en fazla ağırlık alan eklemlerinden birdir. Bu eklem bir bilyeli yatak biçimindedir. Bu sayede vücudun bükülme ve en aşırı hareketlerinde bile kalçanın sabit durması sağlanır. Kalça ekleminiz sağlıklıysa, hiç ağrı duymadan, yürüyebilir çömelebilir ve dönebilirsiniz. Ancak kalça ekleminiz zedelendiğinde, her hareket ettiğinizde size acı verecektir. Hatta bazen hareketsiz dururken bile ağrı duyarsınız.

Sağlıklı bir kalça eklemi
Kalça eklemi, uyluk kemiğinin yuvarlak başının, pelvis (leğen kemiği ile) birleşmesiyle oluşan bir eklemdir. Birleşen yüzeyler kıkırdakla kaplıdır ve hareket gücünü güçlü kaslardan alırlar. Aşağıdaki parçaların hepsi sağlıklı ise, kalça eklemi sorunsuz olarak hareket etmelidir:

• Kıkırdak pürüzsüz, yumuşak bir dokudur. Uyluk kemiğinin yuvarlağı ile bu kemiğin içine oturduğu yuva veya yuvarlak yatak kıkırdakla kaplıdır. Sağlıklı kıkırdak dokusu, baskıyı ve gerilimi alır ve bilyenin yatak içinde kolayca hareket etmesini sağlar.
• Kaslar kalçaya ve bacağa hareket etmek için gerekli gücü sağlarlar.
• Kirişler (tendon), kasları kemiklere tutturur.

Hasarlı Kalça Eklemi
Kalçanın bu parçalarından biri veya daha fazlası hasar görmüşse, hareket etmek hem güçleşir hem de acı verir. Yıllar geçtikçe, kıkırdak çatlamaya başlar ya da aşınır. Bu durumda eklemi oluşturan kemikler birbirine sürtünmeye başlar. Bilye biçimindeki kemik, yuvayı oluşturan kemiğin içinde sürtünmeye başlarsa tutulmalar ve ağrı ortaya çıkar. Aşağıda göreceğiniz sorunlardan herhangi biri eklemde hasar yaratabilir:

Osteoartrit
Zamanla oluşan aşınma ve yıpranma, birikim yapabilir ve kıkırdaklar çatlamaya başlar. Bu duruma osteoartrit denir. Kemikler birbirine sürtündükçe pürüzlenir ve yüzeyi düzgünlüğünü yitirir. Bu da bilye yatağını aşındırır.

Artritler
Romatid artrit ya da gut gibi kronik hastalıklar eklemin içini kaplayan dokuda şişme veya yangı (enflamasyon) meydana getirebilirler. Hastalık ilerledikçe, kıkırdak daha da aşınır ve eklem daha çok ağrı verebilir.

Kırık
Kalçaya gelen ağır bir darbe veya düşme, kemiğin kırılmasına yol açabilir. Kırılan kemik düzgün bir biçimde kaynamazsa, kalça eklemi giderek aşınmaya başlar.

Nekroz
Ağır bir hasar, uzun süreyle alkol veya steroid kullanımı kemiklere kan ulaşmasını engelleyebilir. Eğer kemik ölmüşse (nekroz), eklem de çürüyecektir.

Ameliyat sizin için çözüm mü?
Doktorunuz belki de kalça ağrınızı ilaçla veya fizik tedaviyle gidermeye çalışmıştır. Hatta bastonla yürümeyi de denemiş olabilirsiniz. Ancak bunların hiçbiri sizi yeterince rahatlatmadıysa, size total eklem değişimi gerekiyor olabilir. Buna karar vermek için doktorunuz kalça ekleminizi değerlendirmeye alacaktır. Komple bir fizik muayeneden geçmeniz ve röntgen çekimleri yapılması gerekecektir. Sizin için bir tedavi planı oluştururken doktorunuz, bir ameliyatın size ömür boyu ne gibi yararlar sağlayacağını göz önünde tutacaktır.

Muayene
Operatörünüz kalçanızı elle ayrıntılı olarak muayene edecektir. Eklemin gücüne ve ne kadar hareket edebildiğine bakacaktır. Aynı zamanda yürüyüşünüzü de izlemek isteyebilir. Böylece bir sorun olup olmadığını görebilir. Aynı zamanda, kalçada ya da yakınında ağrıya neden olabilecek sinir sıkışması gibi bir durum olup olmadığına da bakacaktır.

Röntgen Filmleri
Kalça ekleminizin görüntüsü için röntgen filmleriniz çekilecektir. Filmde eklemin boyutu ve biçiminde meydana gelmiş olan değişiklikler görülebilir. Bir kemik büyümesi (kemik mahmuzu), bir kist veya kemikte çukurcuk oluşması varsa bu durumlar da röntgende ortaya çıkar. Bu tür sorunlar genellikle kıkırdağın aşınmış olduğu yerlerde görülür. Röntgen çekimleri operatörünüzün size uygulanacak eklem değişimi operasyonunu tasarlamasına da yardımcı olur. Filmlerde kalçadaki hasarın boyutu da görülebilir. Operatörünüz bu sayede ne tür protez kullanılması gerektiğine karar verebilecektir.

Tedavi Planınız
Operatör, muayene ve röntgen filmlerinizin sonuçlarını bir araya getirerek sizin için en uygun olan tedavi planını oluşturacaktır. Yaşınıza ve kalçanızdaki hasarın ciddiyetine bağlı olmak kaydıyla, ameliyat sizin için en iyi çözüm olabilir. Total kalça eklemi değişimi, uzun yıllar iş görür ve ilk takılan protezin eskimesi halinde bile, tekrarlanabilir. Ama henüz genç sayılacak yaştaysanız operatörünüz belki de ameliyatı daha sonraki yıllara bırakmak isteyecektir. Böyle bir durumda, ilaç tedavisi ile ya da yaşam tarzınızda değişiklikler yaparak, eklem değişimi ameliyatının gerekli olacağı yaşa gelene kadar şikayetlerinizi hafifletebilirsiniz.

Ameliyata Hazırlık
Ameliyattan sonra daha çabuk iyileşebilmek için önceden alabileceğiniz önlemler vardır. Evinizde bazı basit değişiklikler yapmalısınız. Ayrıca kalça değişimi ameliyatından sonraki birkaç hafta boyunca size yardımcı olması için birini bulun. Ameliyattan önce operatörünüz size kan kaybı ve kan ihtiyacı konusunda ne yapmanız gerekeceğini anlatabilir. Ameliyattan önce, genel sağlığınıza bakan doktorunuz ve diş hekiminizle görüşmeniz gerekebilir. Genel sağlık ve diş sağlığı sorunlarınızı önceden tedavi ettirmek, kalça değişimi ameliyatından sonra iyileşmenizi daha kolaylaştıracaktır. Sigara içiyorsanız bırakmak, hiç değilse azaltmak için çaba gösterin.

Evdeki Hazırlıklar
Yaşamınızı kolaylaştırın. Ameliyattan sonra yapmak zorunda kalacağınız uzanma ve merdiven inip-çıkma hareketlerini azaltın. Aşağıdaki tavsiyeler size yardımcı olabilir:

• Evde konserve veya donmuş yiyecek bulundurun. Her türlü gıda malzemesini bel ile omuz seviyesinde raflara yerleştirin.
• Eviniz merdivenliyse ve yatak odanız üst kattaysa, kendinize alt katta bir oda hazırlayın. Ya da eşyanızı öyle yerleştirin ki, üst kata günde ancak bir kez çıkmanız yeterli olsun.
• Ortada duran ıvır zıvır eşyaları ve hafif kilimleri kaldırın. Elektrik kordonlarını bantla tutturarak sabitleyin.

Özel Araç-Gereç Kullanımı
Bazı özel araç-gereçler, iyileşme döneminizi daha güvenli geçirmenize yardımcı olacaktır. Ameliyat öncesi bunlara alışma olanağınız varsa, bu malzemeyi kullanmayı öğrenin. Bu araç-gereçlerden en yararlıları şunlardır:

• Yüksek tuvalet iskemlesi
• Duş iskemlesi
• Özelikle banyo küvetine girerken ve çıkarken kullanılacak tutamaklar
• Çorap ve ayakkabı giyerken kullanılacak kıskaçlı bir gereç

###






Amerikan Hastanesi kalça eklemi kalça protezi ortopedi Prof. Dr. Mehmet Demirhan romatoid artrit


Diğer basın bültenleri

Tuzu kes, sağlığını koru
Nemlendirici seçerken güneş koruyucu özelliği olmasına dikkat edin
Vücutta 50 ya da daha fazla sayıda ben olması, kişide deri kanseri oluşma riskini artırır
Tatil dönüşü ve mevsimsel depresyon
Yazın alerjik hastalıklar artıyor