Kireçlenme Deyip Geçmeyin Romatizmanız İlerlemeden, Harekete Geçin!

KURUMSALHABERLER , 20.10.2006 -- En geniş anlamıyla eklem çevresindeki yumuşak dokuların hastalığı olarak bilinen romatizma, birçok türü olan bir hastalık.International Hospital İç Hastalıkları ve Romatoloji Uzmanı Dr. Ayda Uluhan iltihaplı ve iltihapsız romatizmaları ve dikkat edilmesi gereken noktaları bizlerle paylaşıyor.

İltihapsız romatizmalar
50-55 yaşlarında başlayan, eklemlerde baş gösteren iltihapsız romatizmanın en sık görüleni eskime ve yıpranmaya bağlı olan artrozlardır. Halk arasında kireçlenme olarak bilinen bu rahatsızlığın yarattığı başlıca sıkıntılar; eklem yerlerinde ağrı, şişme, çıtırtılar, yürüme güçlüğü, geceleri uyuyamamadır.

Rahatsızlığın temeli kıkırdak dokusunun eskimesidir. Vücut bu kıkırdak kaybını onarmak için fazladan kemik yapar ve bu kemikler eklemin şeklini ve fonksiyonunu bozar. Bazen de örneğin beldeki gibi fıtığa neden olarak omuriliğe baskı yapabilir. Dizlerde görülen artroz özellikle kilolu kişilerde, ağır iş ve spor yapanlarda görülür. Boyun, bel, omuz eklemleri, kalçalar dejenerasyona maruz kalan bölgeler arasında yer alır. İltihapsız romatizmalarda radyolojik tetkikler eğer yeterince aşınma varsa sonuç verebilir, erken dönemde herhangi bir bulgu saptanamaz.

Bursit ve Tendinit
İltihapsız romatizma sınıfına giren bursit ve tendinit sadece belli bir bölgeyi etkiler. Yere çömelerek iş yapan bayanların dizlerinde, sporcuların omuzlarında, tenis oynayanların dirseklerinde ağrılar görülebilir. Bu rahatsızlıkların tedavisi zor olmamakla birlikte, o bölgenin bir süre için kullanılmaması gerekebilir.

Fibromiyalji
Çok sık rastlanan bir başka yumuşak doku romatizması da, fibromiyaljidir. Hastalığın belirtileri arasında, yaygın vücut ağrısı ve halsizlik gelir. Özellikle bayanların boyun çevresinde ve sırt kaslarında ağrı ve hassasiyet, uyku bozuklukları, depresyon, spastik kolon gibi yakınmalar da bu hastalıkta sıkça görülür.

İltihaplı romatizmalar
Daha ağır seyreden ve genelde tüm vücudu etkileyen iltihaplı romatizmaların nedeni bağışıklık sistemi bozukluklarında yatar. Tüm organlarda etkisi görülen ve genetik geçişin önem taşıdığı bu hastalıkların hemen hepsi kroniktir ve hiçbirinin kesin tedavileri bulunamamıştır.

Romatoid artrit
En sık görülen ihtihaplı romatizma romatoid artrit’tir. Genellikle el-ayak eklemlerinde şişlik ve ağrıyla seyreder. Ateş, halsizlik, kilo kaybı da hastalığa eşlik eder. Tedavi edilmezse tüm vücudu etkileyebilen bu hastalık, ilaçlarla kontrol altına alınabilir.

Ankilozan spondilit
Bir diğer sık görülen iltihaplı romatizmal hastalık olan ankilozan spondilit, genellikle kalça, bel ve boyun gibi omurga eklemlerinde kendini gösterir. Daha çok genç erkeklerde görülen bu rahatsızlık, omurganın zamanla kaynamasına ve bükülmesine yol açar. Bazı ilaçlar ve fizik tedaviyle bükülme önlenebilir.

Sistemik lupus eritematosus
Genç kadınlarda daha sık görülen sistemik lupus eritematosus, vücudun tüm organlarını etkileyebilir ve tedavi edilmezse çok ciddi sonuçlar doğurabilir. Yüzde kızarmalar, ateş, aft, halsizlik ve artrit gibi belirtilerle başlayabilen hastalık, böbrek, beyin, akciğer hastalığı biçiminde de kendini gösterebilir. Bunun dışında çocukluk çağında bademcik enfeksiyonu sonrasında “beta streptokok” adı verilen bir mikrobun eklemlere gidip zarar vermesi sonucu oluşan akut romatizmal ateş, kalp kapaklarına da zarar verebilir. Belirtiler ortaya çıktığında hemen müdahale edilirse hiçbir şey kalmaz ancak uzun süre penisilin tedavisi gerekir.

Behçet hastalığı
Özellikle genç erkeklerde aft, göz iltihabı ve genital bölgede ülserlerle başlayan ülkemizde de sık görülen bir başka romatizmal rahatsızlık ise, behçet hastalığıdır. Genellikle damar tıkanmaları, beyin ve sinir tutulumu gibi ağır tablolara da neden olabilen behçet hastalığının ilaç tedavisiyle önüne geçmek mümkün.

Ailevi akdeniz ateşi
Ülkemizde sık görülen bir başka romatizmal hastalıksa, ailevi akdeniz ateşidir. Özellikle güney-orta anadolu kökenli kişilerde görülen bu hastalıkta dönem dönem ateş, artrit, karın ağrısı gibi belirtilere rastlanır. Tanı konulmadığı takdirde hastalar çoğu kez gerekmediği halde ameliyat olabilir.

Gut hastalığı
Beslenmeyle ilgili bir romatizma türü olan gut hastalığı, en sık ayak başparmağında ani biçimde ortaya çıkan şiddetli ağrı ve kızarıklıkla kendini gösterir. Hastalık, 3-4 gün içinde kendiliğinden geçse de, uzun vadede böbrekleri tehdit altında bırakır.

Sjögren hastalığı ve skleroderma
Ayrıca sjögren hastalığı ve skleroderma da iltihaplı romatizma grubuna girer. İlaç kullanımı, doğru ve düzenli fizik tedaviyle üstesinden gelmenin mümkün olduğu romatizmal hastalıklarda teşhis kadar tedavi süreci de titiz bir yaklaşım gerektirir.

İltihaplı kas hastalıkları
Romatizmal boyuta gelmiş rahatsızlıklar dışında miyosit adı verilen bazı iltihaplı kas hastalıkları da vardır. Bunlar kas güçsüzlüğü, oturup kalkmada zorluk ve halsizlikle ortaya çıkan rahatsızlıklardır. Kasların hareketi giderek kısıtlanır ve nefes almak güçleşebilir.

Tanı ve tedavi
Tanı için uzmanın muayenesini takiben laboratuvar tetkikleri ve grafiler çekilir. Her şeye rağmen hemen tanı konamayan bir grup hasta vardır ki; bunlar doktor tarafından takibe alınır zaman içinde tablo tam olarak ortaya çıkarılır. Romatizmal hastalıklar tanı ve tedavisi zor olan; doktor ve hasta açısından sabır isteyen kronik hastalıklardır. Bu nedenle hastanın bilinçli ve sabırlı tutumu teşhis aşamasında etkin rol oynar. Tedavi ve takiplere uymanın şart olduğu bu hastalıklarda, aksi taktirde hastalığın ilerlemesi kaçınılmazdır.

Romatizma ve özellikle iltihaplı romatizmalar, genelde düşünüldüğü gibi yaşlılığa özgü hastalıklar değildir. 2 yaşındaki çocuklarda dahi ağır ve sakatlayıcı tablolar ortaya çıkabilir. Bu nedenle, hangi yaşta olursa olsun eklem veya çevre dokunun ağrıması, şişmesi halinde özellikle ateş ve halsizlik gibi genel belirtilerle karşılaşılması durumunda mutlaka bir uzmana başvurmak gerekir

###


Tweet